تبلیغات
آریا بلاگ

زندگی نامه شیخ اجل سعدی شیرازی-زندگینامه

 

شیخ اجل سعدی شیرازی

مشرف الدین مصلح بن عبدالله سعدی شیرازی ، از شعرای قرن هفتم است كه در شیراز متولد شده ، علوم اولیه را در زادگاهش به اتمام رساند و سپس جهت تحصیل علوم تكمیلی ، راهی مدرسه ی نظامیه بغداد كه آن زمان از مراكز علمی عالیرتبه بود، گردید.

او در نظامیه بغداد با شهاب الدین سهروردی ؛ عارف عالیقدر زمانش ، آشنا و دلباخته ی اندیشه وی شد كه تأثیر همین دلبستگی و كشش روانی در آثارش مشهود است .

- سعدی شیفته زادگاه بهشتی اش ؛ شیراز بود و روزی كه از آن دور می شد دلش هوای شیراز می كرد و بی تابش می ساخت:

ای باد بهار عنبرین بوی              در پای لطافت تو میرم

چون میگذری به خاك شیراز         گو من به فلان زمین اسیرم

- سعدی از بدو جوانی علی رغم دلبسته شیراز بودن ، چون اسپندی كه بر روی آتش آرام و قرار ندارد ، بی تاب تماشای زیباییهای جهان و مردمش بود و با آغاز حمله ویرانگر و وحشیانه ی مغول ، جهانگردی اش را  شروع میكند و قریب چهل سال از زندگانی اش را صرف گردش در  كشورهای مختلف همچون سوریه ، مكّه ، آفریقا و... می كند و در این سالها با مردم این سرزمینها زندگی می كند ، با پادشاهان و عالمانشان ملاقات میكند و با زیباییها و مناظر طبیعی شان ، چشمه ی  عشق الهی اش

را دریا می كند و با كوله باری لبریز از گوهر بی نظیر  تجربه ی اجتماعی و ادبی به سرزمینش باز میگرد و جوان مسافر دیروز ما ، امروز استادی ماهر و میانسال است و گوهر شناسان متبحّر شیراز ، خوب این گوهر زرین ادب و هنر را شناخته وارج می نهند .

با ورود سعدی به جمع ادبای شیراز ، محافل ادب و هنر متحوّل می شود و دوستان به ایشان پیشنهاد می كنند كه بهتر است این تجلْی طبع و تجربه مكتوب شود و سعدی دست به قلم می برد و گلستان كه نمایه تجربه ی چهل سال سفر و تجربه ی درخشان اوست و حاوی پند های بی غرض حكیمانه در باب پادشاهان، جوانان و... است را به رشته تحریر در می آورد و به همین منوال بوستان را كه چكیده ی  عشق پاك و بزرگ اوست می سراید

و.....

 

در ابتدای سخن ، حرفی از سال تولد سعدی بیان نشد زیرا در خصوص تاریخ دقیق

 تولد و وفات او اختلاف نظر وجود دارد و اجمالا تاریخ تولد او را 606 هجری قمری و وفاتش را 694  آورده اند و به نظر حقیر ، چنین مباحثی ضروری نیست ، زیرا پاسخ این مطلب را خود شیخ اجل فرموده كه :

سعدیا مرد نكو نام نمیرد هرگز    مرده آنست كه نامش به نكویی نبرند

 ***

استاد جلال الدین همایی گفته است :" سعدی نه تنها شاعر و نویسنده بلكه از بزرگان فلاسفه ی اجتماعی و متفكرین جهان است كه نظیرش كمتر در ملتی دیده شده " .

مویّد فاخر بزرگی سعدی ، همین بس كه شعر انساندوستی او زینت بخش بنای سازمان ملل شده است :

بنی آدم اعضای یكدیگرند                  كه در آفرینش ز یك گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار         دگر عضوها را نماند قرار

تو كز محنت دیگران بی غمی             نشاید كه نامت نهند آدمی

                                          ***

سعدی ؛ استاد سخن ، فصاحت ، بلاغت ، غزلسرایی ، بدیهه سرایی ، بذله گویی، ادب ،‌معرفت ، انساندوستی ، شهامت ، و عاشق انسانیت و مردانگی بود .

جای بسی مسرّت است كه كمتر ایرانی ای یافت می شود كه حداقل چند بیتی از اشعار سعدی بزرگ را  ازبر نباشد و نیز در حوزه ی موسیق‍ی آوازی اصیل ، بیشترین انتخاب اشعار از شیخ اجل بوده است

همچون تصانیف زیر :

به جهان خرّم از آنم ،كه جهان خرّم از اوست

عاشقم بر همه عالم ،كه همه عالم از توست

                ***

سلسله ی موی دوست ، حلقه ی دام بلاست

هركه درین حلقه نیست ، فارغ ازین ماجراست

        *** 

بسیار سفر باید تا پخته شود خامی

صوفی نشود صافی ، تا در نكشد جامی

             ***

ای ساربان آهسته رو ، كارام جانم میرود

وان دل كه با خود داشتم ، با دلستانم میرود

***

هركه دلارام دید ،از دلش آرام رفت

چشم ندارد قرار ، هركه درین دام رفت

***

غم زمانه خورم یا فراق یار كشم ؟

به طاقتی كه ندارم ، كدام بار كشم؟

***

و ....

   با آرزوی  روزگاری خوش برای شما ایرانیان

               سید حسین موسوی

منابع :

- مقالات ادبی جلال الدین همایی

- زندگی و شعر شاعران ایران

 

ادامه مطلب زندگی نامه شیخ اجل سعدی شیرازی-زندگینامه
?